Wan Toe Frie

persoonlijke blog van Frieda Gijbels

Dat is dus de vraag die ik me al enige tijd op zijn Pauls stel. Niet zozeer de boodschap van die antivaxxers, maar de reden. Waarom putten sommige mensen zich uit in pseudowetenschappelijke theorieën? Welk voordeel halen ze eruit?

Geloven ze echt dat er een complot is? Want als dat zo is, dan heb ik wel met hen te doen. Dan moet het een bijzondere akelige wereld zijn. Probeer je dat eens even in te beelden. Als je ervan overtuigd bent dat het virus is losgelaten met een hoger doel, met name de mensheid te onderdrukken, dan worden die contacttracing, quarantaine, spuiten met wie-weet-wel-zendertjes inderdaad bijzonder verdacht.

De vraag is natuurlijk wie exact dat complot dan wel aan het beramen zou zijn. Want dan zouden er ontzettend veel mensen betrokken moeten zijn, die verdomd goed kunnen zwijgen. Lijkt me sterk.

Maar wat betreft die antivaxxers. Het is duidelijk dat er bepaalde promotoren zijn, die de sociale media ten volle benutten om hun ideeën te verspreiden. Maar waarom doen ze dat? Zijn er lucratieve bedoelingen (hebben ze bijvoorbeeld een school of een praktijk die een alternatieve levensstijl promoot?) of willen ze het mensdom waarschuwen uit louter altruïsme? Omdat ze denken dat zij de enigen zijn die het in de gaten hebben?

En als het hen er puur om te doen is om andere mensen te waarschuwen, dan vraag ik me af welke basis ze hanteren om te besluiten dat zij de waarheid in pacht hebben. Vaak baseren ze zich op gedeeltelijke informatie of informatie die uit de context is gerukt. En enkel die informatie die aansluit bij hun idee wordt weerhouden, terwijl de informatie die een andere richting aangeeft als onwaar wordt beschouwd.

En sociale media zijn een prachtig middel om je boodschap te verkondigen, alleen werken de algoritmes nu eenmaal op die manier dat de boodschap die je het liefst hoort, wordt versterkt, terwijl andere geluiden worden gedempt.

En net dat staat in schril contrast met de wetenschap, die onze samenleving heeft verlicht en dat hopelijk toch ook nog in de toekomst zal blijven doen. Wetenschappelijk onderzoek is gebaseerd op een hypothese, die vervolgens getoetst wordt. En wetenschappelijk onderzoek vraagt tijd, want herhaalde experimenten, door verschillende onderzoeksgroepen, op verschillende populaties. Bovendien moet je kunnen accepteren dat een hypothese ook verworpen kan worden, wanneer herhaalde onderzoeken aantonen dat de uitkomst niet degene is die je had verwacht.

En daar lijkt pseudowetenschap geen geduld voor te hebben. Alleen de conclusies die in hun kraam passen worden weerhouden. Ja zo werkt het natuurlijk niet hè.

Natuurlijk moeten we kritisch zijn. Denken we maar aan de maatregelen. Die moeten proportioneel zijn. Het is daarbij belangrijk dat we weten op welke gronden beslissingen worden genomen. Liefst op basis van wetenschap, maar haalbaarheid is daarbij natuurlijk ook een belangrijke factor. Het moet praktisch haalbaar zijn, economisch haalbaar, mentaal haalbaar.  En het onderscheid tussen wetenschap en haalbaarheid, tussen wetenschap en besluitvorming, wordt daarbij best heel duidelijk gemaakt.

Als parlementslid heb ik me bijzonder gestoord aan het kluwen dat men van dit alles maakt. Het onderscheid tussen wetenschap en besluitvorming is te flou. Het dragen van mondmaskers, de criteria om je te laten testen. Het was niet duidelijk in hoeverre de adviezen ingegeven waren door wetenschappelijke evidentie of door het gebrek aan materialen. Om maar een voorbeeld te geven. Als je dat onderscheid niet heel helder maakt wanneer die adviezen worden uitgevaardigd, dan moet je ook niet raar staan kijken als burgers het gevoel hebben bedot te zijn als de adviezen achteraf weer veranderen.

In Nederland heeft men daar trouwens, zo vertelde een vertegenwoordiger van de Hoge Gezondheidsraad ons in de coronacommissie, een goed systeem voor bedacht. Daar moet de regering toelichting geven aan het parlement wanneer de besluiten niet in overeenstemming zijn met de wetenschappelijk adviezen. Lijkt me een goed plan. Dat is duidelijk, het geeft aan dat de parlementaire controle belangrijk is en het geeft ook minder gedoe achteraf.

In ons federale parlement wordt die parlementaire controle nogal stiefmoederlijk behandeld. De actualiteitsdebatten over covid zijn overladen met ingediende vragen (vaak meer dan 100), die je op de toebedeelde tijd niet eens gesteld krijgt. Door het systeem van een vragenronde van meer dan een uur waar elk parlementslid achtereenvolgens in een paar minuten tijd zijn of haar vragen moet zien te stellen, is er geen echte gedachtenwisseling mogelijk en kan een thema onmogelijk worden uitgedebatteerd. Ons voorstel om alvast technische sessies in te richten om de niet-politieke vragen te behandelen, heeft de conferentie van voorzitters alvast niet overleefd, maar ik geef het nog een waterkansje. Hopelijk kunnen we het wel op een andere manier implementeren.

En dan heb ik het niet eens over de ministeriële besluiten, waar het parlement al helemaal geen inbreng in heeft.

Meer transparante gegevens en actieve, toegankelijke communicatie over de cijfers zouden overigens ook al veel vragen doen opdrogen. Sciensano heeft in de loop van deze crisis zeker al bijgebeend wat transparantie betreft, maar er is nog veel ruimte voor verbetering.

En ook dat, een transparante overheid, met een actieve en open communicatie, zou volgens mij de voedingsbodem van de antivaxxers, of alleszins van hun aanhangers, verarmen. Vertrouwen krijg je nu eenmaal niet, dat moet je verdienen door open kaart te spelen. De cijfers zijn van ons allemaal. En ook al zouden er ongemakkelijke waarheden voortspruiten uit die transparantie: laat dat dan een basis voor verbetering zijn. Hoe kunnen we zaken verbeteren als niemand weet hoe we er voor staan?

De vraag rees na De Zevende Dag van dit weekend of je antivaxxers nu wel of niet moet uitnodigen voor een debat. Je kan dat op twee manieren bekijken. Ze uitnodigen geeft hen geloofwaardigheid, maar van de andere kant hadden ze die geloofwaardigheid al bij hun aanhangers. Ze niet uitnodigen maakt het idee dat er een complot wordt gesponnen alleen maar groter. Van de andere kant vind ik het geen goed plan om een debat met antivaxxers in – wat was het? – 10 of 15 minuten tijd te proppen. Het is heel belangrijk dat er op een laagdrempelige, aanschouwelijke, vulgariserende manier wordt uitgelegd waarom hun theorieën niet kloppen. Want wetenschap in een heel specifiek domein is heel technisch en lang niet zo makkelijk uit te leggen als die antivaxxers beweren.

We hebben nood aan vulgarisators. Of vulgarisanten, hoe noem je dat. Lijkt me iets voor de openbare omroep. En verder zou ik toch oppassen met denken slimmer te zijn dan de topexperten die met het onderzoek van dit virus en met de vaccins bezig zijn. Natuurlijk kunnen er fouten worden gemaakt, kritisch zijn mag en moet, aanhoudend onderzoek is en blijft nodig. Maar over het algemeen wordt er op dit moment baanbrekend werk verricht. Er wordt bovendien voortgebouwd op jarenlang zwoegen en zoeken, op kennis en kunde, die ons al van veel miserie heeft verlost. Ik noem nu maar een paar zaken zoals mazelen of kinderverlamming. En we zullen die expertise blijven nodig hebben. En wie denkt dat hij het beter weet, die mag natuurlijk zijn eigen onderzoek op tafel leggen. Onderzoek dat uitgevoerd werd volgens de regels van de kunst, welteverstaan. Het is de enige basis die we kunnen vertrouwen en waarop we verder kunnen bouwen. En anders lijkt het me niet onverstandig om toch wat nederig te zijn.

3 gedachtes over “Antivaxxers. Wie zijn ze. Wat drijft hen.

  1. Aline schreef:

    Al eens geluisterd naar die ‘antivaxxers?’ Het merendeel van hen zijn ouders wiens kind voor een vaccin perfect gezond was en nadien verlamd, zwaar autistisch of dood. Wie ben jij om te oordelen of die klachten gegrond zijn of niet. Deze mensen krijgen van niemand gehoor en worden gekleineerd en monddood gemaakt. Men zou verwachten van iemand met een medische opleiding die in de politiek zit dat die tenminste wat meer empathie zou tonen voor slachtoffers. Maar neen, een open geest is blijkbaar teveel gevraagd, laat staan een luisterend oor. En wat het reproduceren van onderzoek betreft. Naar nevenwerkingen van vaccins wordt er geen onderzoek gedaan. Niets. Dus daar gaat uw stelling. Ik hoop uit heel mijn hart dat u en uw familieleden nooit slachtoffer van zo’n nevenwerking zal worden, want dan zal u pas beseffen wat het is om met een overleden/gehandicapt familielid te moeten leven zonder dat u gehoord wordt en met het stigma van leugenaar. Shame on you, volksvertegenwoordiger. Ook de slachtoffers maken deel uit van het volk dat u verondersteld bent te vertegenwoordigen.

    1. friedagijbels schreef:

      Natuurlijk wordt er onderzoek gedaan naar nevenwerkingen. Persoonlijk ben ik blij met de vooruitgang die de wetenschap ons al heeft gebracht en brengt. En we kunnen ook rustig van gedachten wisselen, denk ik dan? Dat autisme gerelateerd zou zijn aan vaccinatie is ondertussen overigens ruim weerlegd…

      1. Annick schreef:

        Welja Frieda,
        In die akelige wereld leef ik.
        Ik geloof zeker in de wetenschap.
        Maar helaas weet ik ook dat geld en macht mensen zo egoïstisch kan maken zodat andere mensen er niet meer toe doen.
        Beste Frieda,
        Ik geef toe dat ik bang ben! Bang van deze vaccins tegen COVID.
        Want bent u niet de persoon die al zolang aan het wachten is op cijfers? Kloppende cijfers van onze ziekenhuizen.
        Waarom geven ze u deze niet?
        Ik hoop met heel mijn hart, dat u dit ‘stinkende potje’ durft open trekken.
        Want ook u moet nu toch al doorhebben dat dit niet meer correct is.
        Hoop dat u hier snel werk van maakt, voor er gezonde en onschuldige kinderen gevaccineerd moeten worden. Kinderen die gevaccineerd moeten worden met een vaccin, waarvan de werking op lange termijn onbekend is. Bij kinderen zelfs nog niet eens op korte termijn.
        Maar de websites zijn al klaar. Klaar om ook kinderen angst in te boezemen zodat ze zich uiteindelijk laten vaccineren.
        De farmaceutische industrie heeft nog niet genoeg verdiend aan de ouderen, de volwassenen en de jongeren!
        Hopelijk doet u hier iets aan. Onderzoekt u dit verder.
        Want de antivaxxers, zoals u ze wil noemen. Hebben tot op heden helaas al vaker gelijk gehad. Wanneer stopt dit? Help meezoeken naar de waarheid.
        Vriendelijke groet,
        Een bange mama.

Laat een reactie achter op friedagijbels Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: